Log in


Project: Σε ποια κοινωνία ζούμε βασικά; (11)

Project: Σε ποια κοινωνία ζούμε βασικά; (11)

Τι θα έλεγε ο Gerhard Schulze (καθηγητής εμπειρικής κοινωνικής έρευνας στο Bamberg):

-Die Erlebnisgesellschaft. Kultursoziologie der Gegenwart. Campus Verlag, Frankfurt/M. 1992
-Kulissen des Glücks. Streifzüge durch die Eventkultur. Campus Verlag, Frankfurt/M. 1999
-Die beste aller Welten. Wohin bewegt sich die Gesellschaft im 21. Jahrhundert? Carl Hanser Verlag, München 2003

Σε ποια κοινωνία ζούμε βασικά;
Θα ήμουν ένας κακός κοινωνιολόγος αν είχα μια απάντηση σ' αυτό. Το ερώτημα αυτό το θέτω στον εαυτό μου όλη την ώρα. Περισσότερο θα μπορούσα να απαντήσω στο ερώτημα σε ποια κοινωνία δεν ζούμε πλέον, αφού κατανοώ το παρελθόν καλύτερα από ότι το παρόν. Ούτε και τότε κατανοούσα την κοινωνία που τώρα κατανοώ. Το μόνο βέβαιο: Ζούμε σε μια κοινωνία που βρίσκεται σε μια συλλογική διαδικασία μάθησης, στην πορεία της οποίας οι άνθρωποι θα αναγνωρίσουν πως αυτό που είχαν μάθει στο παρελθόν δεν μπορεί να χρησιμοποιηθεί πλέον.

Πού βλέπεις τα δυνατά και τα αδύνατα σημεία της κοινωνίας αυτής;
Το σύστημα του κράτους δικαίου της Ομοσπονδιακής Γερμανίας είναι σαφώς ένα δυνατό σημείο της κοινωνίας αυτής. Παρ' όλα τα αδύνατα σημεία της πάντως, μπορούμε να ξεκινήσουμε από το ότι ορισμένα δικαιώματα είναι εγγυημένα. Ως το κεντρικό αδύνατο σημείο βλέπω την αυξανόμενη ανικανότητα να μετατρέψουμε σε πλεονέκτημα τον χώρο των απεριόριστων δυνατοτήτων που έχουμε δημιουργήσει μέσω της τεχνολογίας, της οικονομίας και της πολιτικής. Αυτό το λέω με μια έννοια πολιτισμική, πολιτική, οικονομική, οικολογική, αλλά και εντελώς προσωπικά ιδιωτική. Η ελευθερία διαμόρφωσης μας υπερφορτώνει. Ίσως μπορούμε να προσθέσουμε: ακόμα.

Πώς είναι για σένα η ιδανική κοινωνία;
Για μένα δεν υπάρχει κάποια ιδανική κοινωνία που να μπορεί να περιγραφεί. Η ιδανική κοινωνία έχει διάθεση για μάθηση. Προσανατολίζεται κάθε τόσο σε καινούριους ορίζοντες.

Θέλεις να αλλάξεις την κοινωνία;
Θα έλεγα ψέματα αν έλεγα: Δεν θέλω να την αλλάξω. Τελικά τα πράγματα είναι έτσι ώστε μέσα από την προσφορά μιας ερμηνείας επιθυμούμε να πετύχουμε επιδράσεις και στους άλλους. Κι έτσι ελπίζω να αλλάξω την κοινωνία, παρότι δεν έχω ορίσει για τον εαυτό μου κάποια λεπτομερή ουτοπία ούτε και θέλω να προδιαγράψω σε άλλους κάποιους στόχους -αυτούς πρέπει να τους θέσουν οι ίδιοι.

Πώς θα είναι η κοινωνία του αύριο;
Δεν έχω κάποιο όραμα με τη μορφή μιας "αιώνιας πόλης", με τη μορφή ενός "τέλους της ιστορίας" ή με τη μορφή ενός "αυτοεκπληρούμενου παγκόσμιου πνεύματος". Μας βλέπω σε διαρκή πεζοπορία κατά την οποία κάθε τόσο θα έχουμε να λύσουμε τα ίδια προβλήματα. Υπάρχουν τρία καθήκοντα που τα συναντάμε διαρκώς εκ νέου στην πορεία της ιστορίας μας. Πρώτον πρέπει να επεξεργαστούμε τις συνθήκες ώστε να μπορούμε καν να ζούμε, δηλαδή να δημιουργήσουμε έναν χώρο δυνατοτήτων. Δεύτερον πρέπει να οργανώσουμε τη συνύπαρξή μας μέσα σε αυτόν τον χώρο δυνατοτήτων και τρίτον να βρούμε μορφές προσανατολισμού που υπόσχονται επιτυχία. Γενικά ιδωμένα, αυτά τα τρία κύρια προβλήματα παραμένουν πάντα τα ίδια. Επειδή όμως με τις προσπάθειές μας πέφτουμε διαρκώς σε καινούριους ορίζοντες δεν μπορεί να υπάρξει κάποια λύση διαρκείας. Η προσδοκία μου είναι ότι θα μετατεθεί η σειρά προτεραιότητας των προβλημάτων. Αφού τα τελευταία 200 χρόνια το θέμα του χώρου των δυνατοτήτων σπρώχνεται όλο και πιο έντονα στο προσκήνιο, θα έρθει κάποτε ο καιρός που στο επίκεντρο θα βρίσκονται τα ζητήματα της συνύπαρξης και του προσανατολισμού.

© 2014 Συστημικό Ινστιτούτο Θεσσαλονίκης