Log in


Η αλλαγή ζωής ως διάλογος

17η ετήσια ημερίδα της Συστημικής Εταιρείας Γερμανίας το Σεπτέμβριο 2010 στο Marburg
Τη χρονιά αυτή πολλά ήταν αλλιώς από ότι συνήθως -και άξιζε τον κόπο να συμβάλλει κάποιος ως παρατηρητής που έχει πληρώσει για τη συμμετοχή του.

Όπως και τα προηγούμενα χρόνια, ένα ινστιτούτο-μέλος της Συστημικής Εταιρείας Γερμανίας, το ινστιτούτο του Marburg (viisa), ανέλαβε να οργανώσει την ετήσια ημερίδα της, αλλά ήδη η μετάθεση της ημερομηνίας από την άνοιξη στο 2ο εξάμηνο του έτους μας έβαλε σε υποψίες για κάποιου είδους πρωτοτυπία των διοργανωτών. Περισσότερα από αυτήν μπόρεσαν να βιώσουν όλοι όσοι βρέθηκαν εκεί στο Marburg. Αυτοί ήταν σαφώς λιγότεροι από ότι την προηγούμενη χρονιά, πράγμα που οδήγησε π.χ. στο να μην μπορέσει στη γιορτή της ημερίδας να υπάρξει η αίσθηση ενός πραγματικά σφριγηλού πάρτυ.

Η αίσθηση του ανολοκλήρωτου, του κατά κάποιον τρόπο μισοτελειωμένου αναδυόταν κάθε τόσο στη διάρκεια της ημερίδας –έτσι π.χ. η διαδικασία προφανώς δεν ήταν πάντα συμφωνημένη με τους εισηγητές στην εξέδρα ή καθοριζόταν την τελευταία στιγμή. Εκ των υστέρων, η αίσθηση αυτή ταιριάζει πολύ στο φιλόδοξο σχεδιασμό της ημερίδας, ο οποίος σχεδόν απέκλειε την τελειότητα ως αποτέλεσμα ενός βέλτιστου σχεδιασμού ημερίδας: «Προσπαθούμε να συντονίσουμε τις μορφές αναστοχασμού, τα θέματα, τους εισηγητές και τους συμμετέχοντες με τέτοιον τρόπο μεταξύ τους, ώστε όλοι να μπορούν να ωφεληθούν αμοιβαία από τον πλούτο των εμπειριών τους μέσα από μια κοινή διαδικασία» (έγραφαν στην πρόσκληση).

Οι διοργανωτές κατάφεραν να κερδίσουν γι’ αυτήν την ανοιχτή διαδικασία πολλούς πρώτης τάξης εισηγητές: εκτός από διεθνώς γνωστούς συστημικούς με «μεγάλα ονόματα» όπως η Harlene Anderson, η Mary και ο Kenneth Gergen και ο Jaakko Seikkula, επί τόπου ήταν γενικώς γνωστοί όπως η Cornelia Oestereich και ο Gerald Hüther, αλλά και εισηγητές που είναι περισσότερο γνωστοί στον εκάστοτε τομέα εργασίας τους, όπως π.χ. ο Volkmar Aderhold (ψυχιατρική) και ο Eugene Epstein (ψυχοθεραπεία παιδιών και εφήβων).

Το αποτέλεσμα ήταν εκ πρώτης όψεως αρκετά ετερογενές: υπήρχαν εισηγητές που υλοποίησαν την ιδέα αυτή συμπαθητικά (π.χ. η Mary Gergen) και από τις μικρές ομάδες (τις οποίες ο σχεδιασμός της ημερίδας ονόμαζε «χώρους διαλόγου») ξεχυνόταν ένας χείμαρρος δραστήριας ανταλλαγής στα διαλείμματα και στην ολομέλεια –και υπήρχαν άλλοι που χρησιμοποίησαν περισσότερο τη συνήθη φόρμα («εγώ κάνω την εισήγηση -εσείς ακούτε και μετά ρωτήστε και κάτι»). Συνολικά αν το δούμε, όπως μπόρεσα να διαπιστώσω στον αναστοχασμό και με συναδέλφους που μέχρι τότε δε γνώριζα, η πρόθεση τελικά με κάποιον τρόπο λειτούργησε.

Ένα ιδιαίτερα φωτεινό σημείο της διοργάνωσης ήταν η απονομή του τίτλου του επίτιμου μέλους της Συστημικής Εταιρείας Γερμανίας στη Harlene Anderson και στον Kenneth Gergen. Ο Ken Gergen συνέδεσε τις ευχαριστίες του για τη διάκριση αυτή με την υπόσχεση να αναμιχθεί ενεργά στη συζήτηση μέσα στα πλαίσια της Συστημικής Εταιρείας Γερμανίας για το μέλλον της συστημικής προσέγγισης.

Για τα περιεχόμενα των διαλόγων θα πρέπει ίσως να σημειωθεί ως ουσιώδες σημείο ότι επρόκειτο λιγότερο για τα «μεγάλα σχέδια» και περισσότερο για την πρακτική σε διάφορους τομείς εφαρμογών της συστημικής θεραπείας –και μάλιστα όχι με την έννοια μιας έκθεσης ή και εκμάθησης μεθόδων και «εργαλείων», αλλά με την έννοια ενός αναστοχασμού από μια μετα-οπτική. Σαφή ένδειξη αυτού αποτέλεσε π.χ. η δημιουργία ενός φόρουμ «Φιλοσοφία και μορφές συστημικής πρακτικής».

Είναι αξιοπρόσεκτο ότι οι διοργανωτές κατάφεραν να φροντίσουν για συνθήκες πλαισίου τέτοιες που παρακίνησαν τη συναδελφική ανταλλαγή μεταξύ των παρόντων, οπότε δημιουργήθηκαν πράγματι «χώροι διαλόγου». Με άλλα λόγια: δεν ήταν ημερίδα για να κρατάμε σημειώσεις, αλλά ημερίδα για να μιλάμε μεταξύ μας και μέσα από αυτό να αλλάζουμε από κοινού. Η Cornelia Oestereich αναφέρθηκε στον τελικό αναστοχασμό της στην εικόνα αυτή και προσκάλεσε τους συναδέλφους από το ινστιτούτο του Marburg να αντιληφθούν τη θέση τους μέσα στη Συστημική Εταιρεία και πέρα από την ημερίδα αυτή, με την έννοια μιας θεωρίας για τις διαδικασίες κοινωνικών κατασκευών που αυτοί εκπροσωπούν ως ενεργητικοί συνδιαμορφωτές μιας επικοινωνίας που αλλάζει τους συμμετέχοντες.

© 2014 Συστημικό Ινστιτούτο Θεσσαλονίκης