Log in


Project: Σε ποια κοινωνία ζούμε βασικά; (4)

Project: Σε ποια κοινωνία ζούμε βασικά; (4)

Τι θα έλεγε ο Ralf Dahrendorf (μέλος της Βουλής των Λόρδων στο Λονδίνο):

 

-Gesellschaft und Demokratie in Deutschland. Piper Verlag, München 1965
-Betrachtungen über die Revolution in Europa. Deutsche Verlags-Anstalt, Stuttgart 1990
-Der moderne soziale Konflikt. Deutsche Verlags-Anstalt, Stuttgart 1992
-Auf der Suche nach einer neuen Ordnung. C.H. Beck Verlag, München 2003

Σε ποια κοινωνία ζούμε βασικά;

Εξακολουθούμε να ζούμε στη μοντέρνα κοινωνία. Ο πυρήνας της είναι το γεγονός ότι στο προσκήνιο βρίσκεται ο καθένας ξεχωριστά και οι σχέσεις που αυτός έχει συνειδητά και συμβολαιογραφικά κλείσει και όχι η καταγωγή του ή κάποια θέση που έχει κληρονομήσει. Ο τύπος "from status to contract" -από τις κληρονομούμενες στις αποκτηθείσες θέσεις- του Βρετανού νομικού Henry Maine μου φαινόταν πάντα ως η πιο σαφής διατύπωση αυτού που σημαίνει Μοντερνισμός.

Πού βλέπεις τα δυνατά και τα αδύνατα σημεία της κοινωνίας αυτής;

Είμαι μεγάλος υποστηρικτής της μοντέρνας κοινωνίας και έχω ελάχιστο χρόνο για εκείνους που θέλουν οπωσδήποτε να είναι μεταμοντέρνοι ή μεταμεταμοντέρνοι. Οι βάσεις της μοντέρνας κοινωνίας είναι συγχρόνως οι βάσεις της ελευθερίας. Το βασικό πρόβλημα, το οποίο γίνεται στις μέρες μας ιδιαίτερα σαφές και αναγνωρίσιμο, εκφράζεται με το περίφημο ερώτημα: Τι συνέχει τις μοντέρνες κοινωνίες; Δηλαδή: Πού βασίζονται οι θεσμοί και πού βασίζεται η κοινωνική συνοχή στις μοντέρνες κοινωνίες; Το ερώτημα αυτό παραπέμπει σε ένα διαρκές πρόβλημα με το οποίο πρέπει να ασχολούμαστε κάθε τόσο εκ νέου. Αυτό δεν είναι μόνο σήμερα έτσι, αλλά κατά βάση ήδη από την Αναγέννηση και μετά. Ωστόσο το ερώτημα αυτό είναι σήμερα ιδιαίτερα σημαντικό.

Πώς είναι για σένα η ιδανική κοινωνία;

Η ιδανική κοινωνία δεν υπάρχει. Ιδανική κοινωνία είναι εκείνη στην οποία θα μπορούμε να διερευνούμε το καινούριο και άρα να κάνουμε λάθη. Η ιδανική κοινωνία είναι η μη ιδανική κοινωνία, η οποία παραμένει ανοιχτή για αλλαγές.

Θέλεις να αλλάξεις την κοινωνία;

Φυσικά θέλω να συνεισφέρω στο να αλλάξει η κοινωνία. Τα τελευταία χρόνια έχω μιλήσει πολύ για τον τετραγωνισμό του κύκλου, δηλαδή για το ότι χρειαζόμαστε και ανταγωνιστική ικανότητα και κοινωνική συνοχή και πολιτική ελευθερία. Οι στόχοι που ανέφερα δεν μπορούν όλοι να επιτευχθούν συγχρόνως και ικανοποιητικά. Το μεγαλύτερο καθήκον αυτήν την εποχή στη Μεγάλη Βρετανία είναι π.χ. να προστεθεί στην χαρακτηριστικά έντονη ανταγωνιστική ικανότητα και ένα στοιχείο κοινωνικής συνοχής.

Πώς θα είναι η κοινωνία του αύριο;

Θα έλεγα όχι πολύ διαφορετική από τη σημερινή. Είναι όπως με τον καιρό. Η πιο ασφαλής πρόγνωση είναι πάντα ότι αύριο θα είναι ακριβώς όπως σήμερα. Αυτό συμβαίνει στο 80% όλων των περιπτώσεων, ποσοστό το οποίο είναι ήδη πάρα πολύ καλό για μια πρόγνωση. Φυσικά το κοινωνικό συμβάν είναι πιο πολύπλοκο από ότι ο καιρός. Και ο χρονικός ορίζοντας της πρόγνωσης του καιρού περιορίζεται σε λίγες μόνο μέρες. Συμβαίνουν πάρα πολλά απρόβλεπτα. Ο αριθμός και η σχέση των παραγόντων είναι άπειρης και ποτέ ελέγξιμης πολυπλοκότητας. Παρ' όλα αυτά είμαι της σταθερής πεποίθησης ότι η κοινωνία θα έχει στον προβλεπτό χρόνο να παλέψει με το ερώτημα του πώς θα πετύχει την ανταγωνιστική ικανότητα, την κοινωνική συνοχή και την πολιτική ελευθερία και ότι οι διάφορες κοινωνίες θα αντιμετωπίσουν το τρίγωνο αυτό των στόχων με διαφορετικό τρόπο. Ο κίνδυνος υπάρχει σε μια ενισχυμένη τάση για αυταρχικές λύσεις. Παρά τις τρομοκρατικές επιθέσεις της 11ης Σεπτεμβρίου του 2001 και μετά από την επανάσταση του 1989 στην Ευρώπη, η οποία έβαλε τέλος στον κομμουνισμό, εξακολουθώ να βλέπω μια ευκαιρία ώστε πολλές χώρες του κόσμου να μπορέσουν να τα βγάλουν πέρα με τις απειλές κατά της ελευθερίας και να αποκτήσουν τους θεσμούς μιας ανοιχτής κοινωνίας.

© 2014 Συστημικό Ινστιτούτο Θεσσαλονίκης